Cable pooling jest rozwiązaniem polegającym na współdzieleniu tego samego przyłącza sieciowego przez co najmniej dwie instalacje odnawialnych źródeł energii. Możliwe jest w tym zakresie wykorzystanie instalacji tego samego rodzaju, jak i połączenie źródeł różnego typu. Najczęściej spotykanym w praktyce jest wspólne podłączenie farmy wiatrowej i instalacji fotowoltaicznej, dopuszczalne jest także jednak wykorzystanie w ramach tego samego przyłącza chociażby elektrowni wodnej czy bioelektrowni. Celem jest lepsze wykorzystanie dostępnej mocy przyłączeniowej i uzyskanie bardziej stabilnego źródła energii poprzez wzajemne uzupełnianie się instalacji osiągających swe największe możliwości przy odmiennych warunkach pogodowych i o różnych porach doby.
W polskiej legislacji poruszany temat jest stosunkowo nowy i należy zakładać, że w przyszłości podlegał będzie licznym zmianom i doprecyzowaniom. W obecnym stanie prawnym cable pooling unormowano ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 1 października 2023 r. Najważniejsze uregulowania w tym zakresie zostały wprowadzone do ustawy Prawo energetyczne. Celem ustawodawcy było przyspieszenie rozwoju nowych inwestycji OZE bez konieczności natychmiastowej rozbudowy sieci.
Regulacje pozwalają na połączenie kilku instalacji – należących do jednego lub różnych podmiotów – do jednego punktu przyłączeniowego o napięciu powyżej 1 kV. Nie dotyczy to jednak instalacji, dla których miejscem przyłączenia do sieci jest instalacja odbiorcy końcowego. OZE wykorzystywane w ramach jednego przyłącza objęte są jednymi warunkami przyłączenia oraz jedną umową o przyłączenie do sieci. Istotne jest jednak spełnienie określonych w tejże umowie wymagań dotyczących lokalizacji oraz parametrów technicznych dla układów pomiarowo-rozliczeniowych umożliwiających pomiar ilości energii elektrycznej oddanej do sieci i pobranej z sieci przez każdą z instalacji. W przypadku gdy suma mocy instalacji przekracza moc przyłączeniową konieczne jest zastosowanie zabezpieczeń zdolności technicznych do nieprzekraczania mocy przyłączeniowej. Koszty zakupu i instalacji urządzeń zabezpieczających ponoszą podmioty podłączane do sieci, zaś nadzór nad ich działaniem sprawuje przedsiębiorstwo zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej.
Z prawnego punktu widzenia cable pooling może obniżyć bariery wejścia dla nowych inwestycji i zredukować potrzebę dublowania infrastruktury. Jednak praktyczna realizacja napotyka na wyzwania: konieczność precyzyjnego uregulowania odpowiedzialności za parametry sieci, rozliczeń między właścicielami instalacji, a także dostosowania umów przyłączeniowych i warunków technicznych wydawanych przez operatorów. Wiele aspektów operacyjnych pozostaje przedmiotem interpretacji i dalszego doprecyzowania w orzecznictwie i praktyce regulatora.
Kluczowe dla upowszechnienia mechanizmu będą niewątpliwie działania Urzędu Regulacji Energetyki i operatorów oraz praktyka rynkowa. W nadchodzącym okresie można spodziewać się dalszych wytycznych, modeli umownych i decyzji praktycznych, które doprecyzują szczegóły wdrożenia cable poolingu w Polsce. Dla inwestorów oznacza to szansę — ale także konieczność śledzenia zmian prawnych.
